Var bara
að uppgötva það núna um daginn að forvitni mín um stöðu
arabískra kvenna vaknaði þegar ég var ekki nema 10 eða 11 ára.
Þá var ég þegar búin að uppgötva mátt bókarinnar og einn daginn
þegar ég var ein heima og lét mér leiðast, fór ég að skoða þær
bækur sem til voru á heimilinu. Mamma hefur alltaf verið
kæruleysislega bjartsýn og keypti alltaf þykka bókadoðranta af
símasölumönnum í þeirri trú að það kæmi okkur systkinunum vel
einn daginn. Þar á meðal voru þrjú bindi af 1001 nótt, um ca
800-1000 blaðsíður hver doðrantur fyrir sig.
Ég fór að blaða í þessu og datt alveg kyrfilega inn í þessar
bækur og las þær allar upp til agna, gott ef ég gerði það ekki
a.m.k. tvisvar sinnum. Þetta voru sko ekki einu doðrantarnir sem
ég las því að ég las einnig bækurnar um Aylu eftir Jean M. Auel:
Þjóð bjarnarins mikla og fleiri framhalds doðranta sem ég
gjörsamlega týndi mér í að ég tali nú ekki um allar
Ísfólksbækurnar sem ég hef lesið að minnsta kosti 5-6 sinnum um
ævina og alla hina bókaflokkana eftir Margit Sandemo sem komið
hafa út hér á landi.
Áhugi minn
á stöðu kvenna í heiminum, ekki bara arabískum konum heldur einnig
kínverskum, vaknaði svo fyrir alvöru þegar ég var ca 17 – 18 ára.
Þá fór ég að lesa ævisögur kvenna um allan heim og datt inn í þær
bækur eins og ég gerði þegar ég las Eitt þúsund og eina nótt. Ég
gleymi aldrei sögunni um Nadiu og Zönu Muhsen og sá sem á annað
borð les þá sögu gerir það heldur aldrei. Fyrir þá sem ekki vita
það, var þetta sjálfsævisaga skrifuð af Zönu
Muhsen og Andrew Croft og heitir bókin ; Seld:
Sönn saga konu í ánauð. Þegar þær systur voru aðeins 14 og 15
ára voru þær lokkaðar til Yemens í þeirri trú að
þær væru að fara í sumarfrí til ættingja sinna þar. Þeim var lofað
pálmatrjám, gylltum ströndum og sól ásamt gullnu tækfæri til að
kynnast ættingjum sínum þarna úti. Zana fór á undan systur sinni
til Yemens þar sem Nadia tafðist vegna þess að hún hafði verið
sökuð um þjófnað og þurfti að leysa úr því áður en hún kæmist út.
Þegar Zana kemur svo til Yemens bíða hennar svo sannarlega engin
pálmatré og þaðan af síður gylltar strendur því að ferðalagið endar
í fjallaþorpi sem er varla til á landakorti, lengst á hjara
veraldar og þar er hún kynnt fyrir eiginmanni sínum, 14 ára dreng
að nafni Abdullah. Þessi saga er rosaleg og alveg ótrúlegt að hún
skuli hafa náð að komast heim, en hún þurfti að dvelja þarna í heil
8 ár og Nadia systir hennar er þarna enn og hefur ekki enn þá
tekist að losna úr prísundinni. Ég gæti skrifað heilu söguna upp en
læt þetta duga, mæli hinsvegar sterklega með því að forvitnir geri
sér ferð á bókasafnið og lesi þessa bók.
Þessi bók var skrifuð árið
1992 og því var ég forvitin að vita hvort að Nadiu hefði tekist að
sleppa. Ástæðan fyrir því að Nadia er þarna enn er sú að hún hefði
getað fengið skilnað og farið heim, en ef hún hefði farið heim þá
hefði hún þurft að skilja börnin sín eftir og fengi aldrei að sjá
þau framar. Nadia gat ekki hugsað sér að skilja
börnin sín eftir og ákvað því að vera áfram í Yemen. Ég fann grein
í Yemensku blaði á netinu um þær systur frá árinu 2000. Það var
ansi fróðleg lesning og vel krydduð af fordómum í garð Zönu sem ég
fyrir mína parta efast um að eigi sér nokkra stoð í
raunveruleikanum. Þessi grein byrjaði ósköp vel, þar átti að fjalla
um málið frá öllum hliðum og reyna að hafa frásögnina
hlutlausa svo að sannleikurinn í málinu kæmi fram, síðan var
það lesenda að ákveða hvað væri satt og rétt í þessu öllu
saman.
Greinin er
í þremur hlutum og var byrjað á því að segja málið út frá bókinni,
þá hlið sem allir þekkja. Í næstu grein fór svo blaðamaðurinn heim
til Nadiu og hitti þar á hana og tók við hana viðtal og þá kom
eitthvað allt annað í ljós. Hún fékk að tala við blaðamanninn á
ensku og eiginmaðurinn meira að segja lét sig hverfa á meðan svo að
hún fengi fullt næði til að segja sína hlið á málunum. Þar kom í
ljós að hún hefði vitað sem 14 ára krakki
að hún væri ekki að fara til Yemens í sumarfrí heldur vissi hún að
hún væri að fara þangað til að gifta sig. Hún sagði einnig að henni
væri frjálst að koma og fara eins og henni langaði til og meira að
segja væri henni frjálst að fara með börnin með sér til Englands
til að hitta fjölskylduna sína þar en hún hefði bara ekki áhuga á
því strax. Hmmm… eftir 20 ára fjarveru frá heimalandi sínu og hana
langar ekki að fara heim??? en jæja það getur
svo sem vel verið að hún sé búin að sætta sig við tilveruna þarna
úti, en mér finnst það afar ólíklegt. Sérstaklega þegar hafa ber í
huga að sá sem fór með þær út, Abdul Khada, neyddi þær á sínum tíma
til að lesa inn skilaboð til fjölskyldu þeirra í Englandi á
segulband um að þær væru hamingjusamar og að þeim liði vel. Sem
segir mér það aftur að það er afar líklegt að Nadia hafi ekki þorað
öðru en að segja “hennar hlið á sannleikanum” svona. Eftir 20 ár í
nauðung er ekki nema eðlilegt að hún sé hreinlega orðin
heilaþvegin, viljalaust verkfæri í höndum yfirráðamanna
sinna. En ok, þessi grein var svona og svo sem
alveg hægt að kaupa þetta með þessum rökum. Svo kemur þriðja
greinin og þá fór nú maðkurinn í mysunni aldeilis að lykta
illilega. Þá á þessi blaðamaður, sem lofaði lesendum
hlutlausri frásögn af öllum hliðum málsins að hafa farið til
Englands til að taka viðtal við Zönu og fá hennar viðbrögð við
frásögn Nadiu. Þá kom víst í ljós að Zana vildi ekkert af honum
vita og svaraði ekki símanum þegar hann hringdi og þegar loksins
náðist í hana þá neitaði hún að hitta á hann og sagði honum að hún
vildi ekkert með þetta mál meira að gera, og skellti á hann. Ok
allt í lagi með það, en þá fer allt í einu blaðamaðurinn að ýja að
því að ástæðan fyrir því að hún hefði ekki vilja hitta á hann væri
vegna þess að hann hefði ekki boðið henni pening fyrir það..!! og
að hún sé að skrifa þriðju bókina um Nadiu en að eina ástæðan fyrir
því sé sú að hinar bækurnar hafi selst svo vel og að hún sé
einfaldlega að reyna að græða meiri pening á kostnað systur
sinnar..!
Já ef þetta
er hlutlaus blaðamennska þá skal ég hundur heita!! Það má vel vera
að það sem stóð í greininni sé satt og rétt, hinsvegar sem alvöru
blaðamaður hefur hann ekkert leyfi til að giska svona í eyðurnar í
nafni hlutlausrar og faglegrar blaðamennsku. Ykkur til fróðleiks
þ.e.a.s þau sem eru enn að lesa þennan pistil minn og vilja lesa
þessar fróðlegu greinar getið smellt á þessa linka
hérna:
http://yementimes.com/00/iss05/report.htm
Fyrsti hluti
greinarinnar.
http://yementimes.com/00/iss06/report.htm
Frásögn
Nadiu.
http://yementimes.com/00/iss07/report.htm
Ferð blaðamannsins til
Englands.